Küresel bilgisayar ve teknoloji sektörünü derinden etkileyen bellek krizi, önümüzdeki yıllarda da gündemi meşgul edecek gibi görünüyor. Yapay zeka yatırımlarının yarattığı aşırı talep, veri merkezlerinden evlerimize kadar tüm donanım pazarında işleri değiştirdi. Dünyanın en büyük DRAM üreticisi Samsung da, analistlerle gerçekleştirdiği son finansal değerlendirme toplantısında sektörün geleceğine ilişkin oldukça karamsar bir tablo çizdi.
Sektördeki tedarik sıkıntısının kısa vadede çözülmesi pek mümkün görünmüyor. Yeni bir çip üretim tesisinin faal hale gelmesi üç yıldan fazla zaman aldığı için, bugün yapılan yatırımların pazara hemen yansıması mümkün değil. Samsung yetkilileri, 2027’de yaşanacak bellek kıtlığının 2026’ya kıyasla çok daha ağır geçeceğini tahmin ediyor.
Bağımsız analiz firması TrendForce da bu öngörüleri destekleyen veriler paylaştı. Rapora göre NAND belleklerde rahatlama 2027’nin ikinci yarısını bulabilecekken, DRAM tarafındaki belirgin üretim artışı ancak 2028 yılında gerçekleşebilecek.
Tarihi karlılık rekoru ve uzun vadeli garantiler
Donanım sıkıntısı tüketicileri zorlarken, üretici tarafında ise rekor finansal sonuçlar doğurdu. Şirket; 171,5 trilyon won gelir ve 89,5 trilyon won faaliyet karı elde ederek tarihinin en kazançlı çeyreğini geride bıraktı. Tek bir çeyrekte DRAM satış fiyatları yaklaşık yüzde 45, NAND fiyatları ise yüzde 70’e yakın oranlarda yükseldi. Riskleri minimuma indirmek isteyen dev üretici, toplam kapasitesinin yüzde 60 ila 70’lik bölümünü beş yıllık uzun vadeli sözleşmelere bağlama kararı aldı. Büyük veri merkezleriyle yapılan taban fiyat garantili ve ön ödemeli anlaşmalar, dalgalı piyasa koşullarına karşı üreticiye güçlü bir kalkan sağlıyor.
Bileşen maliyetlerindeki bu keskin yükseliş, nihai tüketiciye doğrudan zam olarak yansıyacak. Araştırma şirketi Gartner, tırmanan DRAM ve SSD maliyetlerinin bilgisayar fiyatlarını ortalama yüzde 17 oranında artıracağını öngörüyor. Bu durum küresel bilgisayar sevkiyatlarında son on yılın en sert gerilemesine yol açabilir.
Sektördeki önceliklerin tamamen değiştiğini gösteren bir diğer gelişme ise Micron cephesinde yaşandı. Şirket, kurumsal yapay zeka müşterilerine odaklanmak adına tüketiciye yönelik popüler markası Crucial’ın faaliyetlerine son verdi. Kendi mobil ve ekran departmanları yüksek parça maliyetleri sebebiyle zarar açıklasa da bellek bölümünün sağladığı yüksek kârlılık Samsung’un finansal yapısını korumasını sağladı.
